โทษและความเสี่ยงจากการไม่ติดฉลากวันที่ผลิตและวันหมดอายุ
การติดฉลาก วันผลิต (Manufacture Date) และ วันหมดอายุ (Expiry Date) บนผลิตภัณฑ์อาหารเป็นข้อกำหนดสำคัญตาม พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 ซึ่งมีบทบาททั้งในด้าน ความปลอดภัยของผู้บริโภค และ ความน่าเชื่อถือของธุรกิจ
การละเลยการติดฉลากอาจส่งผลร้ายแรงทั้งทางกฎหมายและด้านธุรกิจ หากผลิตภัณฑ์อาหารไม่แสดงวันเดือนปีที่ผลิตหรือวันหมดอายุ จะถือเป็นการกระทำผิดกฎหมายและอาจถูกปรับตามที่กฎหมายกำหนด
1. กฎหมายและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
ตาม มาตรา 6(10) ของพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 ผู้ผลิตหรือผู้จำหน่ายอาหารต้องแสดงข้อมูลดังต่อไปนี้บนฉลากผลิตภัณฑ์:
- วันเดือนปีที่ผลิต
- วันเดือนปีที่หมดอายุ
บทกำหนดโทษ:
- ผู้ใดฝ่าฝืนข้อกำหนดดังกล่าว มีโทษปรับไม่เกิน 30,000 บาท (องค์การอาหารและยา)
- หากไม่ปฏิบัติตามอาจถูกดำเนินคดีตาม มาตรา 51 ของพระราชบัญญัติอาหาร
2. ความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของผู้บริโภค
การไม่ติดฉลากวันผลิตหรือวันหมดอายุทำให้ผู้บริโภค ไม่สามารถตรวจสอบความสดใหม่หรือความปลอดภัยของสินค้าได้ ซึ่งอาจส่งผลให้เกิด:
- การบริโภคสินค้าหมดอายุ เสี่ยงต่อสุขภาพ
- การปนเปื้อนหรือเสื่อมสภาพโดยผู้บริโภคไม่สามารถตรวจสอบล่วงหน้า
- การฟ้องร้องหรือข้อร้องเรียนทางด้านสุขภาพ
3. ความเสี่ยงด้านธุรกิจและภาพลักษณ์แบรนด์
- เสียความน่าเชื่อถือ: ลูกค้าอาจไม่ซื้อสินค้าที่ไม่มีข้อมูลวันผลิตหรือวันหมดอายุ
- ค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม: อาจต้องเรียกคืนสินค้า หรือจ่ายค่าปรับทางกฎหมาย
- ผลกระทบต่อภาพลักษณ์แบรนด์: ทำให้คู่ค้าและผู้บริโภคเกิดความไม่มั่นใจ
4. คำแนะนำสำหรับผู้ประกอบการ
เพื่อป้องกันความเสี่ยงทางกฎหมายและสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภค ผู้ประกอบการควร:
- ติดฉลากวันผลิตและวันหมดอายุอย่างชัดเจน บนทุกผลิตภัณฑ์และทุกล็อต
- ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล ก่อนส่งสินค้าออกจำหน่าย
- ใช้เครื่องพิมพ์วันที่ที่เหมาะสม เช่น TIJ, TTO, CIJ หรือ Laser Marking ตามประเภทบรรจุภัณฑ์
- ฝึกอบรมพนักงาน ให้เข้าใจความสำคัญและวิธีปฏิบัติในการพิมพ์วันผลิตและวันหมดอายุ
- เก็บบันทึกย้อนหลัง เพื่อรองรับการตรวจสอบหรือการเรียกคืนสินค้า
สรุป
การติดฉลากวันผลิตและวันหมดอายุ ไม่ใช่เพียงข้อกำหนดทางกฎหมายเท่านั้น แต่ยังเป็นมาตรฐานความปลอดภัยและความน่าเชื่อถือของผลิตภัณฑ์อาหาร การละเลยอาจส่งผลเสียทั้งด้าน กฎหมาย สุขภาพผู้บริโภค และภาพลักษณ์แบรนด์
การปฏิบัติตามข้อกำหนดเหล่านี้จึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อให้ธุรกิจของคุณ ปลอดภัย ถูกกฎหมาย และสร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภค
แหล่งอ้างอิง
- พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 – องค์การอาหารและยา (อย.)
- มาตรา 6(10) และมาตรา 51 ของพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522